Hier maak je je digitale huis veiliger, één ding tegelijk. Je hoeft alleen dit eerste stuk te lezen. Daarna klik je op de knop.
Begin hier
Begin met niveau 1. Dat zijn zes stappen van samen ongeveer een uur.
Wat je nodig hebt:
- je telefoon
- je computer, als je die hebt
- pen en papier
Je ziet dan één stap per scherm, met precies wat je moet doen. Stoppen mag altijd.
De rest van deze pagina is om later op te zoeken. Namen die je niet kent, mag je overslaan.
Niveau 1: de basis in één avond
Daarmee sluit je de deur waar de meeste inbraken door binnenkomen: een gestolen of geraden wachtwoord. Doe de stappen in deze volgorde.
0 van 6 gedaan · nog 62 min
- Zo doe je het: Geef je e-mail een nieuw, lang wachtwoord
- Zo doe je het: Zet een tweede slot op je e-mail
- Zo doe je het: Installeer een wachtwoordmanager
- Zo doe je het: Zet updates op automatisch
- Zo doe je het: Geef je telefoon een pincode van zes cijfers of meer
- Zo doe je het: Spreek thuis een geheim woord af
Uitleg bij deze stappen
Hoe maak je een sterk hoofdwachtwoord? Neem vier of vijf gewone woorden die niets met elkaar te maken hebben. Lang is sterker dan ingewikkeld. Schrijf het op papier. Bewaar dat papier thuis op een veilige plek.
Welke wachtwoordmanager? Bitwarden is gratis. Iedereen mag controleren hoe het programma werkt, en dat maakt het betrouwbaar. De kluis die al in je iPhone of Android-telefoon zit, is ook goed. Het belangrijkste is dat je er één gebruikt.
Niveau 2: goed op slot in een weekend
Doe dit als niveau 1 staat. Zaterdag doe je stap 1 tot en met 4: ruim twee uur. Zondag doe je de rest: bijna twee uur.
0 van 10 gedaan · nog 240 min
- Zo doe je het: Geef je belangrijkste accounts een nieuw wachtwoord
- Zo doe je het: Zet op die accounts een tweede slot of een passkey
- Zo doe je het: Zet in WhatsApp verificatie in twee stappen aan
- Zo doe je het: Schrijf je herstelcodes op papier
- Zo doe je het: Maak twee reservekopieën: op internet en op een losse schijf
- Zo doe je het: Geef je router een nieuw wachtwoord en werk hem bij
- Zo doe je het: Maak je laptop onleesbaar voor een dief
- Zo doe je het: Kijk welke apps bij je camera, microfoon en locatie mogen
- Zo doe je het: Zet uBlock Origin in je browser en ruim oude extensies op
- Zo doe je het: Zet een pincode op je simkaart
Uitleg bij deze stappen
Wat is een passkey? Een passkey is inloggen zonder wachtwoord te typen. Je bevestigt het met je telefoon of laptop: met je vinger, je gezicht of je pincode. Een passkey werkt alleen op de echte website, dus een nepsite heeft er niets aan. Vraagt een site of je een passkey wilt maken? Zeg dan ja. Op deze site heet de passkey ook de zegelring.
Wat zijn herstelcodes? Zet je een tweede slot op een account? Dan krijg je een rijtje codes voor noodgevallen. Elke code werkt één keer. Sommige diensten noemen ze noodcodes of backup codes. Ben je je telefoon kwijt? Dan kom je er met zo’n code toch in. Die en andere vaktermen staan in het woordenboek.
Je laptop onleesbaar maken heet versleuteling. Op een Mac heet het FileVault. Op Windows heet het BitLocker of Apparaatversleuteling.
De regel voor reservekopieën is 3-2-1. Je hebt drie kopieën van je bestanden. Ze staan op twee soorten opslag, zoals je computer en een losse schijf. Eén kopie ligt buiten je huis, bijvoorbeeld op internet. Probeer één keer of je een bestand ook echt kunt terugzetten.
Niveau 3: voor wie verder wil
Doe deze klussen als niveau 1 en 2 staan. Eén per keer is goed. Alleen de echte sleutel kost geld.
0 van 6 gedaan
- Zo doe je het: Neem een echte sleutel als tweede slot
- Zo doe je het: Gebruik een apart e-mailadres per webwinkel
- Zo doe je het: Zet je slimme apparaten op een gastnetwerk
- Zo doe je het: Gebruik een VPN op de wifi van een ander
- Zo doe je het: Ruim oude accounts en koppelingen op
- Zo doe je het: Maak in je browser een profiel voor werk en een voor thuis
Je fort, terwijl je bouwt
Elke stap is een deel van het fort. Je hoeft hier niets te doen: deze tekeningen laten alleen zien hoe ver je bent.
- De eerste tekening is een huis met open deuren, zoals de meeste huizen. Het briefje met “welkom01” is een voorbeeld van een zwak wachtwoord. Dat moet je dus niet gebruiken.
- De tweede tekening is het fort. Vink je een stap af, dan kleurt een deel van het fort groen.
Wat je afvinkt, blijft in je eigen browser staan.
Nog niets afgevinkt. Begin bij niveau 1 hierboven.
Als je klaar bent
- Staat niveau 1? Ga verder met niveau 2, in een weekend.
- Staat niveau 2 ook? Pak dan je agenda en zet over zes maanden: “huis nalopen”. Wat je dan doet, staat in Onderhoud en opruimen.
- Wil je weten waarom een echte sleutel sterker is dan een code? Lees de ladder.
Waarom dit werkt: de inbreker kiest het makkelijkste huis
Lees hoe het zit
De meeste inbrekers op internet zoeken niet naar jou. Ze lopen de hele straat door en voelen aan elke deur. Een computer doet dat voor ze, bij miljoenen huizen tegelijk. Gaat een deur open? Dan gaan ze naar binnen. Zit hij op slot? Dan lopen ze door. Inbrekers plukken het fruit dat laag hangt. Zes dingen zorgen dat jij hoog hangt:
| Wat je doet | Wat de inbreker dan niet meer kan |
|---|---|
| Overal een ander wachtwoord | Een gestolen wachtwoord op andere sites proberen |
| Een tweede slot of een passkey | Inloggen met alleen je wachtwoord |
| Updates op automatisch | Naar binnen door een scheur die allang gerepareerd is |
| Zelf terugbellen of zelf naar de site gaan | Je voor de gek houden met een nepbericht of nepstem |
| Weinig over jezelf op internet zetten | Een bericht maken dat precies bij jou past |
| Een losse reservekopie | Geld vragen voor je eigen bestanden |
Twee dingen moet je eerlijk weten. Dit werkt tegen inbrekers die het bij iedereen proberen. Dat zijn ze bijna allemaal. Zoekt iemand speciaal naar jou, zoals bij een stalker of bij een bekende persoon? Dan heb je meer hulp nodig dan deze site kan geven. En de lat gaat omhoog. Met AI wordt een aanval op maat goedkoper. Wat nu hoog genoeg hangt, hangt over een paar jaar lager. Daarom kijk je je huis twee keer per jaar na. Dat staat in Onderhoud en opruimen.
De gereedschapskist: concrete aanraders
Bekijk de aanraders
Dit is een lijst om in op te zoeken. Alles is gratis of goedkoop en heeft bewezen dat het werkt. Het bedrijf verdient geen geld aan jouw gegevens. Deze site verdient er ook niets aan.
| Waarvoor | Neem | Ook goed |
|---|---|---|
| Je wachtwoorden bewaren | Bitwarden | Proton Pass, of de kluis in je telefoon |
| Codes voor het tweede slot | Ente Auth | 2FAS, of Aegis op Android |
| Proton Mail | Tuta | |
| Een apart adres per webwinkel | SimpleLogin | DuckDuckGo Email Protection |
| Virussen op Windows | Windows Beveiliging, zit er al in | Malwarebytes, voor één extra controle |
| Virussen op Mac en telefoon | Niets extra | |
| Een browser | Firefox | Brave |
| Advertenties tegenhouden | uBlock Origin | De blokkade in Brave |
| Berichten sturen | Signal | |
| Onderweg op andermans wifi | Proton VPN, gratis | Mullvad, betaald |
| Een reservekopie | Een losse schijf | Proton Drive, of iCloud |
| Bestanden op internet afschermen | Cryptomator | |
| Een echte sleutel | YubiKey, kost geld | Een sleutel van een ander merk |
Goed om te weten
Zoek alleen op wat je nodig hebt. Hoe je iets instelt, staat bij de stap zelf.
- Code-app: zet de reservekopie in de app aan. Anders ben je bij een nieuwe telefoon je codes kwijt. Zie niveau 1.
- Proton Mail is Zwitsers en heeft een gratis versie. Alleen mail tussen twee mensen met Proton is helemaal afgeschermd.
- Een apart adres per webwinkel heet een alias. Zie niveau 3.
- Mac en telefoon: haal apps alleen uit de officiële winkel en laat de updates aan.
- uBlock Origin werkt helemaal in Firefox. In Chrome en Edge werkt de lichtere uBlock Origin Lite. Zie niveau 2.
- WhatsApp is ook afgeschermd, maar deelt meer gegevens met Meta, het bedrijf erachter.
- VPN: neem geen andere gratis VPN. Die verdienen vaak aan wat jij op internet doet. Zie niveau 3.
- Reservekopie: zie niveau 2. Gebruik je iCloud? Zoek dan in Instellingen op “gegevensbescherming”. Met Geavanceerde gegevensbescherming kan zelfs Apple niet bij je kopie. Apple kan je dan ook niet helpen als je de toegang kwijt bent. Daarom stel je eerst een reserve in: een herstelsleutel, of iemand die je vertrouwt als herstelcontact.
- Cryptomator is gratis op je computer. Op je telefoon kost opslaan eenmalig zo’n 30 euro.
- Een echte sleutel: koop er twee. Zie niveau 3.
Over virusscanners. In Windows en op de Mac zit al een goede scanner. Een gekochte scanner is voor de meeste mensen niet nodig. Pas op met gratis scanners van anderen: sommige verdienen aan wat jij op internet doet. De scanner van Windows houdt wel geen nepwebsites tegen. Daar helpt je wachtwoordmanager: die vult je wachtwoord niet in op een nepsite.
Over Proton. Proton is een Zwitsers bedrijf. Het maakt e-mail, een wachtwoordmanager, een VPN en opslag. Je betaalt met geld, niet met je gegevens. Eén nadeel: heb je alles bij Proton, dan opent één account al je deuren. Zet daar dus je sterkste slot op.
Handige controles, allemaal gratis:
- haveibeenpwned.com: zit je e-mailadres in een bekend datalek?
- checkjelinkje.nl: is deze link te vertrouwen?
- veiliginternetten.nl: uitleg en stappenplannen van de Nederlandse overheid
- fraudehelpdesk.nl: actuele oplichtingstrucs en een meldpunt
De gratis versies in deze lijst zijn nagelopen op . Dit verandert regelmatig; klopt iets niet meer, laat het weten via de pagina Over deze site.
Alles op één rij, met logo
Alles wat op deze site wordt genoemd. De logo’s staan er zodat je ze herkent in de app-winkel. Niemand verdient eraan als je erop klikt.
Kluis voor je wachtwoorden. Gratis, iedereen mag nakijken hoe het werkt, en het werkt op al je toestellen.
Kluis voor je wachtwoorden van Proton. Kan ook voor elke webwinkel een apart e-mailadres maken.
App die de codes maakt voor je tweede slot. Bewaart een reservekopie die alleen jij kunt openen.
Eenvoudige app die de codes maakt voor je tweede slot.
App die de codes maakt voor je tweede slot. Alleen voor Android.
Een klein sleuteltje voor je sleutelbos: het sterkste tweede slot dat er is. Kost geld. Koop er twee.
Houdt advertenties en meekijkers tegen in je browser. Werkt het best in Firefox.
Browser om mee op internet te gaan. Hierin werkt uBlock Origin helemaal.
Kijk of je e-mailadres in een bekend datalek zit. Vraagt nooit een wachtwoord.
App van de overheid die je BSN en foto doorstreept op een kopie van je ID.
Inloggen bij de overheid met een app in plaats van een sms-code.
Wat blijft er hangen?
Drie vragen over dit hoofdstuk. Geen cijfer, niets wordt opgeslagen: je ziet meteen hoe het zit.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3