Kwam je hier via “het fort afbouwen”? Afbouwen betekent hier: afmaken, niet afbreken. Zoek je hoe je een oud account opheft? Dat staat in Onderhoud en opruimen.
Waar begin ik?
Doe het in deze volgorde. Eén ding tegelijk.
Voor iedereen:
- Maak je reservekopieën af. Een uurtje.
- Leg je herstelcodes op papier. Een avond.
- Regel wie je accounts krijgt als je er niet meer bent. Een avond.
Als je meer wilt:
- Sluit de achterdeur van je accounts.
- Zet de extra beveiliging van je telefoon aan.
- Werk op je computer met een gewoon account.
- Laat je router nepsites tegenhouden.
Twijfel je wat je nodig hebt? Sla 4 tot en met 7 dan gerust over.
Lees hoe je kiest wat bij jou past
De Amerikaanse burgerrechtenorganisatie EFF laat je eerst zes vragen beantwoorden. (bron)
- Wat wil je beschermen? Je mail, je geld, je foto’s?
- Tegen wie? Een oplichter, een ex die jou kent, of een bedrijf?
- Hoe erg is het als het misgaat?
- Hoe waarschijnlijk is het?
- Hoeveel moeite wil je ervoor doen?
- Wie kan je helpen?
Hoeveel reservekopieën heb ik nodig?
Drie. Dat heet de 3-2-1-regel. Beveiligingsdiensten gebruiken hem zelf ook. (bron)
- 3 kopieën van alles wat belangrijk is: het origineel en twee reservekopieën.
- 2 soorten opslag, zoals een losse schijf en een dienst op internet.
- 1 kopie buiten de deur, dus niet in je eigen huis.
Maakte je bij Ik heb een weekend al twee reservekopieën? Dan zit je dicht bij deze regel. Twee dingen maken het af:
- Koppel de losse schijf los als de kopie klaar is. Het Britse NCSC zag vaak dat gijzelsoftware ook de schijven versleutelde die nog aan de computer hingen. (bron)
- Probeer het terugzetten. Of een reservekopie je redt, weet je pas als je het geprobeerd hebt. Zet daarom af en toe een paar bestanden terug. Kijk of ze openen. (bron)
Zelf doen
- Maak twee reservekopieën: op internet en op een losse schijfDit is stap 5 op de pagina ‘Ik heb een weekend’.
- Test of je reservekopie nog werktDit staat op de pagina ‘Onderhoud en opruimen’, bij de onderhoudsbeurt.
Wat als ik mezelf buitensluit?
Dan kom je weer binnen met herstelcodes op papier. Hoe sterker het slot, hoe erger het is als je zelf buitengesloten raakt.
- Google-account (Android, Gmail): ga naar myaccount.google.com en typ “back-upcodes” in de zoekbalk. Schrijf de codes op papier.
- Apple-account (iPhone): open Instellingen en tik bovenaan op je naam. Tik op Inloggen en beveiliging, en dan op Accountherstel. Op een oudere iPhone heet dat menu Wachtwoord en beveiliging. Voeg daar een herstelcontact toe: iemand die je vertrouwt. Die kan je helpen weer binnen te komen.
Heb je Geavanceerde gegevensbescherming aan? Dan heb je zo’n herstelcontact of een herstelsleutel nodig. Kies je een herstelsleutel? Schrijf hem op papier.
Leg alles vast in je noodpakket. Vul het aan met wat je op deze pagina hebt ingesteld:
- de herstelsleutel van Geavanceerde gegevensbescherming, als je die hebt aangezet;
- waar je reservesleutel ligt, als je een beveiligingssleutel gebruikt;
- het wachtwoord van je beheerdersaccount.
Zelf doen
- Maak je noodpakket op papierDit staat op de pagina ‘Als er toch is ingebroken’.
- Loop alles twee keer per jaar naDit staat op de pagina ‘Onderhoud en opruimen’.
Wie krijgt mijn accounts als ik er niet meer ben?
Dat regel je nu zelf, bij elke grote dienst apart. Doe je niets, dan komen je naasten vaak niet of pas na maanden in je accounts.
- iPhone (Apple): open Instellingen, tik bovenaan op je naam, dan op Inloggen en beveiliging. Kies daar Erfeniscontact. (bron)
- Android of Gmail (Google): ga naar myaccount.google.com en typ “inactiviteitsvoorkeuren” in de zoekbalk. (bron)
- Microsoft heeft zo’n regeling niet. Daar helpt alleen je noodpakket.
- Je bank: zet in je noodpakket bij welke bank je zit. Dan weten je naasten waar ze moeten aankloppen.
Vertel één persoon waar je noodpakket ligt.
Zelf doen
- Regel wie je accounts krijgtDit staat op de pagina ‘Als er toch is ingebroken’, bij je digitale nalatenschap.
Hoe sluit ik de achterdeur van mijn accounts?
Doe de zwakke wegen naar binnen dicht. Een passkey of sleutel helpt pas echt als die dicht zijn. Drie dingen:
- Begin bij de sleutelbos zelf. Je passkeys worden bewaard en gedeeld via één account. Dat is je Apple-, Google- of Microsoft-account, of je wachtwoordmanager. Dat account moet zelf de sterkste sleutel hebben. Wie daar binnenkomt, heeft alle andere sleutels ook.
- Altijd twee. Staat een sleutel op maar één apparaat, zoals een losse beveiligingssleutel? Meld dan een tweede aan als reserve. Anders moet je bij verlies via de herstelroute naar binnen. En dat is precies de weg die je dicht wilt hebben.
- Sluit de achterdeur. Aanvallers richten zich op die herstelroute, omdat die vaak zwakker is dan het inloggen zelf. Kijk daarom bij je belangrijkste accounts welke andere wegen naar binnen er nog openstaan. Bijvoorbeeld een code per sms of een beveiligingsvraag. Haal weg wat je niet meer nodig hebt. Houd wel één veilige weg terug over: herstelcodes op papier.
Alle drie komen uit het advies van het Britse NCSC over passkeys en beveiligingssleutels. (bron)
Zelf doen
- Neem een echte sleutel als tweede slotDit is stap 1 op de pagina ‘Ik wil verder’.
- Schrijf je herstelcodes op papierDit is stap 4 op de pagina ‘Ik heb een weekend’.
Welke extra beveiliging heeft mijn telefoon?
Elke telefoon heeft een stand die meer dichtzet dan normaal. Zoek in Instellingen op de naam:
- iPhone: Geavanceerde gegevensbescherming.
- Android: Geavanceerde beveiliging, bij Instellingen, Beveiliging en privacy.
Er zijn nog zwaardere standen. Die zijn alleen voor mensen die persoonlijk worden gezocht, bijvoorbeeld door hun werk.
Waarschuwing: Regel eerst hoe je weer binnenkomt. Daar staat het voor Google en voor je iPhone.
Lees wat elke stand doet
- Geavanceerde gegevensbescherming (iPhone). Normaal kan Apple bij een deel van wat je in iCloud bewaart. Zet je dit aan, dan zijn de meeste gegevens zo versleuteld dat alleen jij erbij kunt. Denk aan je back-up, je foto’s en je notities. Zelfs Apple kan er dan niet bij, ook niet na een datalek. De keerzijde: raak je de toegang kwijt, dan kan Apple je niet helpen. Je stelt daarom eerst een herstelcontact of een herstelsleutel in. Schrijf die sleutel op papier. Bewaar hem bij je andere herstelcodes. (bron)
- Geavanceerde beveiliging (Android). Eén knop die de sterkste beveiliging van je telefoon in één keer aanzet. Hij zorgt ook dat die niet per ongeluk weer uitgaat. Hij blokkeert onder meer apps van buiten de officiële winkel. En verbindingen met het oude, zwakke 2G-netwerk. (bron)
- Isolatiemodus (iPhone, iPad en Mac). Volgens Apple bedoeld voor mensen die “om wie ze zijn of wat ze doen” doelwit kunnen zijn van de meest geavanceerde spionagesoftware. Je apparaat werkt dan niet meer zoals je gewend bent. De meeste bijlagen in Berichten worden bijvoorbeeld tegengehouden. (bron)
- Advanced Protection van Google. Voor je Google-account. Inloggen kan dan alleen nog met een passkey of een beveiligingssleutel. Downloads worden strenger gecontroleerd. Google noemt het bedoeld voor mensen die opvallen en gevoelige informatie hebben. (bron)
Moet ik elke dag als beheerder werken?
Nee. Werk elke dag met een gewoon account. Het account met alle rechten gebruik je alleen om iets te installeren. Dat heet het beheerdersaccount.
Op de meeste computers heb je alle rechten. Ook een kwaadaardig programma dat via een bijlage binnenkomt, krijgt dan alle rechten. Werk je met een gewoon account, dan kan zo’n programma veel minder. (bron)
Microsoft zegt het zelf ook: het is veiliger om weinig beheerders te hebben. Gebruik voor dagelijks werk een standaardaccount. (bron)
Zo richt je het in
- Maak een tweede account aan en maak dat beheerder. Noem het bijvoorbeeld “Beheer”. Geef het een eigen, sterk wachtwoord uit je wachtwoordmanager.
- Maak je eigen account een gewoon account. In Windows heet dat een standaardgebruiker. Op een Mac vind je het bij Systeeminstellingen, Gebruikers en groepen.
- Installeer je iets, of wijzig je een belangrijke instelling? Dan vraagt je computer om het wachtwoord van het beheerdersaccount. Dat typ je alleen als jij zelf net op installeren hebt gedrukt.
Kan mijn router nepsites tegenhouden?
Ja. Dan weigert je router bekende nepsites, voor alles in huis. De Europese Unie liet daar een gratis dienst voor bouwen: DNS4EU. Hij draait in Europa, onder Europese privacyregels. (bron)
Een filter kent alleen nepsites die al bekend zijn. Blijf dus zelf opletten.
Vind je dit lastig? Sla het over.
Zo stel je het in
Elke site die je opent, zoekt je apparaat eerst op in een soort telefoonboek. Dat heet DNS. Normaal regelt je internetprovider dat. DNS4EU is een telefoonboek dat bekende nepsites niet geeft.
- Op je router. Zoek in de instellingen van je router naar DNS. Vul deze twee adressen in:
86.54.11.1en86.54.11.201. (bron) - Kan dat niet op je router? Dan kan het per apparaat. DNS4EU legt op zijn site uit hoe.
- Kinderen in huis? Er is ook een variant die ook content weert die niet geschikt is voor kinderen.
Is mijn fort dan helemaal veilig?
Nee. Helemaal veilig bestaat niet. Wel woon je nu in een fort. Houd het bij met het onderhoud, twee keer per jaar.
Het enige echt veilige systeem staat uit, is in een blok beton gegoten en zit in een kamer met lood in de muren en gewapende bewakers ervoor. En zelfs dan heb ik mijn twijfels.
Gene Spafford, hoogleraar informatica, in 1989“The only truly secure system is one that is powered off, cast in a block of concrete and sealed in a lead-lined room with armed guards - and even then I have my doubts.”Scientific American, maart 1989, via Spaffords eigen siteFoto: Chlor, CC BY-SA 3.0