Er komen twee dingen aan. AI maakt de babbeltruc nu al beter. Daar doe jij vandaag iets mee. Kwantumcomputers kunnen later een deel van onze sloten openen. Dat is vooral werk voor de bedrijven die de sloten maken.
Wat doe je ertegen? Zoek het hier op.
- Een bekende stem vraagt in paniek om geld
- Vraag naar het geheime woord. Of hang op en bel zelf terug, op het nummer dat je al had. Een nagemaakte stem
- Een videogesprek of filmpje met een bekend gezicht
- Een bekend gezicht is geen bewijs meer. Hang op en bel zelf terug. Een nagemaakt gezicht
- Een bericht zonder fouten dat precies bij jou past
- Controleer het zelf, via een nummer of site die je al kende. Een bericht dat precies klopt
- Wat is een passkey? Moet ik die aanzetten?
- Ja, als een site of app hem aanbiedt. Op een nepsite werkt een passkey niet. Wat is een passkey?
- Je gebruikt zelf een chatbot, zoals ChatGPT of Claude
- Typ er geen wachtwoord, BSN of gegevens van anderen in. Wat typ je niet in een chatbot?
- Kan een kwantumcomputer mijn berichten of bankzaken openbreken?
- Nu nog niet. Zet je updates op automatisch: dan krijg je de nieuwe sloten vanzelf. Kan een kwantumcomputer mijn berichten of bankzaken openbreken?
- Zijn mijn berichten nu al in gevaar?
- Voor gewone mensen bijna niet. Het gaat om grote geheimen. Zijn mijn berichten nu al in gevaar?
Het geheime woord van je familie
Doe dit vandaag: spreek met je familie een geheim woord af. Doe het aan tafel, niet in een bericht. Zet het nergens op internet.
Belt er iemand in paniek die om geld vraagt? Vraag dan naar het woord. Een nagemaakte stem kent het niet.
Drie regels die erbij horen:
- Haast is het alarmsignaal. Hoe meer haast de ander heeft, hoe rustiger jij wordt.
- Controleer het zelf. Hang op. Bel terug op het nummer dat je al had.
- Geloof je ogen en oren niet zomaar. Een bekende stem of een bekend gezicht is geen bewijs meer.
Zo doe je het, stap voor stap
- Spreek thuis een geheim woord afIk heb één avond, stap 6 · 5 minuten
Even denken
Kan AI een stem of gezicht nadoen?
AI is de afkorting van kunstmatige intelligentie. Het zijn computerprogramma’s die zelf tekst, beeld en geluid kunnen maken. Vroeger herkende je oplichting aan kromme zinnen. Dat werkt niet meer. Hieronder staan drie trucs, elk met wat je ertegen doet.
Een nagemaakte stem
Een kort stukje geluid uit een filmpje is genoeg om een stem na te maken. De programma’s daarvoor kosten weinig of niets. Daarna klinkt de oplichter aan de telefoon als iemand die je kent. “Mam, ik heb een ongeluk gehad. Ik heb nu geld nodig.”
Wat helpt: het geheime woord.
Een nagemaakt gezicht: deepfakes
AI kan ook nepfilmpjes en nepfoto’s maken van echte mensen. Zo’n nagemaakt beeld heet een deepfake, en staat zo ook in het woordenboek. Het kan zelfs in een videogesprek.
Wat helpt: hang op en bel zelf terug, op een nummer dat je al had.
Lees hoe een videogesprek 25 miljoen dollar kostte
Een bericht dat precies klopt
- Zonder fouten. In elke taal en in elke toon. Ook in de toon van je bank of je baas.
- Op maat. Alles wat over jou op internet staat, verwerkt de computer tot een bericht dat precies bij jouw leven past.
- Naar duizenden mensen tegelijk. Vroeger kostte één slachtoffer veel werk. Nu doet de computer dat werk.
Wat helpt: controleer het zelf, via een nummer of website die je al kende. Hoe dat werkt staat in De inbrekers van nu.
De techniek is nieuw. De truc is oud: iemand wil dat je snel iets doet, zonder na te denken. Je beste verdediging is daarom geen programma. Het is wat je zelf doet.
Wat is een passkey, en moet ik die aanzetten?
Zet een passkey aan
- Zet op die accounts een tweede slot of een passkeyIk heb een weekend, stap 2 · 45 minuten
- Wat is een passkey precies?De plattegrond
- Wachtwoord, tweede slot of passkey: wat is het sterkst?Opzoeken
Wat typ je niet in een chatbot?
De ene regel: typ nooit een wachtwoord, je BSN of gegevens van andere mensen in een chatbot zoals ChatGPT of Claude. Wat je intypt, gaat je huis uit.
Een chatbot is een programma waarmee je kunt praten. Er zijn ook AI-hulpjes die je mail lezen en dingen voor je regelen. Het is een handige huisgenoot. Let wel op deze dingen:
- Wat je intypt, gaat je huis uit. Zet geen wachtwoorden, geen BSN en niets over je gezondheid in een chatbot. Ook geen gegevens van andere mensen. Op je werk geldt dat nog sterker.
- Kijk in de instellingen. Daar staat of het bedrijf jouw gesprekken gebruikt om het programma slimmer te maken. Vaak kun je dat uitzetten.
- Geef zo min mogelijk sleutels. Sommige AI-hulpjes mogen je mail lezen of voor jou op knoppen klikken. Zo’n hulpje kan voor de gek gehouden worden. In een webpagina of e-mail kan een verborgen opdracht staan. Het hulpje voert die uit alsof jij het vroeg. Geef dus alleen toegang die echt nodig is. Laat betalen en berichten versturen altijd eerst door jou goedkeuren.
- Controleer wat het zegt. Een chatbot kan iets verzinnen en het heel zeker laten klinken. Ook een webadres of een telefoonnummer. Zoek het nummer van je bank dus nooit op via een chatbot.
- Er bestaan ook nepapps. Installeer alleen de echte app van de maker.
Kan een kwantumcomputer mijn berichten of bankzaken openbreken?
- Wanneer: zo’n computer bestaat nog niet. De AIVD en het NCSC verwachten hem tussen 2030 en 2040. De kans dat het in 2030 al lukt, is klein maar echt. (bron)
- Je bank en je berichten: de nieuwe sloten bestaan al sinds 2024. (bron) Bedrijven bouwen ze stap voor stap in.
- Je wachtwoord: blijft gewoon goed, als het lang en sterk is. Je hoeft het niet te veranderen.
Zijn mijn berichten nu al in gevaar?
Voor gewone mensen bijna niet. Een dief kan nu gegevens stelen die op slot zitten. Over tien jaar breekt hij ze misschien alsnog open. Dat is een gevaar voor geheimen die lang geheim moeten blijven. Denk aan geheimen van een land, een ziekenhuis of een bedrijf. Niet aan je boodschappenlijstje.
Wat moet ik doen?
Doe dit: zet je updates op automatisch. Vervang apparaten die geen updates meer krijgen. Koop niets wat “kwantumveilig” heet: wie dat aan gewone mensen verkoopt, verkoopt vooral angst.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet updates op automatischIk heb één avond, stap 4 · 10 minuten
- Welke apparaten krijgen geen updates meer?Onderhoud en opruimen
Wat is een kwantumcomputer?
Veel beveiliging op internet werkt met rekensommen. Een gewone computer doet daar langer over dan een mensenleven duurt. Een kwantumcomputer rekent op een heel andere manier. Als hij sterk genoeg is, lost hij een deel van die sommen snel op. Dan heb je een loper: één sleutel die op heel veel oude sloten past.

Even denken
Wat je nu kunt doen
- Spreek thuis een geheim woord af. Een nagemaakte stem kent het niet. Het is een stap van Ik heb één avond.
- Twijfel je bij een bericht? Bel zelf terug op een nummer dat je al had. Hoe dat werkt staat in De inbrekers van nu.
- Zet updates op automatisch. Dat is het enige wat echt helpt tegen de kwantumcomputer. Ook dat staat in Ik heb één avond.
- Zeg ja als een site of app je een passkey aanbiedt.
- Typ geen wachtwoord, BSN of gegevens van anderen in een chatbot. Meer daarover staat bij Wat typ je niet in een chatbot?.
Wat blijft er hangen?
Drie vragen over dit hoofdstuk. Geen cijfer, niets wordt opgeslagen: je ziet meteen hoe het zit.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3