Opzoeken · Naslag
De plattegrond van je digitale huis
Waar begin je?
Begin bij je e-mail. Al ingebroken? Lees wat je nu doet.
Alles doen? Zo is de volgorde
- De huischeck: tien vragen, twee minuten.
- Ik heb één avond: 6 stappen, ongeveer een uur.
- Ik heb een weekend: 10 stappen, ongeveer vier uur.
- Ik wil verder: 6 stappen, wanneer het jou uitkomt.
De tijd per stap staat ook bij elk onderwerp hieronder. Je hoeft deze pagina niet helemaal te lezen.
E-mail: Gmail, Outlook, iCloud, KPN, Ziggo
Geef je e-mail een lang wachtwoord dat je nergens anders gebruikt. Zet er een tweede slot op.Zo doe je het
Welke maildienst heb je?
Je ziet het aan het eind van je adres, na de @.
Gmail, Outlook, KPN of Ziggo? Doe het op de website, niet in de Mail-app. Op een iPhone open je daarvoor Safari, op Android Chrome. Typ het adres in de balk bovenin.
Gmail (@gmail.com)
- Ga in je browser naar myaccount.google.com en log in.
- Nieuw wachtwoord: typ "wachtwoord" in de zoekbalk bovenaan. Kies Wachtwoord.
- Tweede slot: typ "verificatie in twee stappen" in de zoekbalk. Zet het aan en kies de Authenticator-app.
Outlook of Hotmail (@outlook.com, @hotmail.com, @live.nl)
- Ga in je browser naar account.microsoft.com en log in. Kies Beveiliging.
- Nieuw wachtwoord: zoek daar naar het wijzigen van je wachtwoord.
- Tweede slot: zoek naar "tweestapsverificatie" en zet het aan. Wil Microsoft dat je zijn eigen app neemt? Dat hoeft niet. Kies de kleine link om een andere app te gebruiken.
iCloud (@icloud.com, @me.com)
- Open Instellingen op je iPhone. Tik bovenaan op je naam.
- Tik op Inloggen en beveiliging. Op een oudere iPhone heet dat Wachtwoord en beveiliging.
- Nieuw wachtwoord: tik op Wijzig wachtwoord.
- Tweede slot: staat twee-factor-authenticatie op Aan? Dan zit het er al op.
KPN (@kpnmail.nl, @planet.nl, @hetnet.nl)
- Ga in je browser naar kpn.com en log in op MijnKPN.
- Nieuw wachtwoord: typ "wachtwoord KPN Mail wijzigen" in de zoekbalk van de site. Volg wat er staat. Gelukt? Dan zegt de site dat je wachtwoord is gewijzigd.
- Tweede slot: typ "tweestapsverificatie" in de zoekbalk van de site. Vind je niets? Dan biedt KPN het voor jouw mail niet aan. Dan ben je klaar: je nieuwe wachtwoord beschermt je mail.
Ziggo (@ziggo.nl, @home.nl, @upcmail.nl, @casema.nl)
- Ga in je browser naar ziggo.nl en log in op Mijn Ziggo.
- Nieuw wachtwoord: typ "wachtwoord Ziggo Mail wijzigen" in de zoekbalk van de site. Volg wat er staat. Gelukt? Dan zegt de site dat je wachtwoord is gewijzigd.
- Tweede slot: typ "tweestapsverificatie" in de zoekbalk van de site. Vind je niets? Dan biedt Ziggo het voor jouw mail niet aan. Dan ben je klaar: je nieuwe wachtwoord beschermt je mail.
Gelukt? Dan zegt de site dat tweestapsverificatie aan staat.
Vraagt de Mail-app op je telefoon daarna om je wachtwoord? Typ het nieuwe in. Dat is normaal.
Waarom? Je e-mail is de belangrijkste deur van je huis.
Wie in jouw e-mail kan, kan overal een nieuw wachtwoord aanvragen. Dan komt hij in bijna al je accounts. Zet op deze deur daarom als eerste je beste slot.
Zo doe je het, stap voor stap
- Geef je e-mail een nieuw, lang wachtwoordIk heb één avond, stap 1 · 5 minuten
- Zet een tweede slot op je e-mailIk heb één avond, stap 2 · 20 minuten
Google-, Apple- of Microsoft-account
Het account van je telefoon of computer. Android en Samsung: Google. iPhone en Mac: Apple. Windows: Microsoft. Geef het een eigen wachtwoord en een tweede slot.Zo doe je het
Welk toestel heb je?
Google-account (Android, Samsung)
- Ga in je browser naar myaccount.google.com en log in. Heb je Gmail? Dan is het hetzelfde account.
- Typ "verificatie in twee stappen" in de zoekbalk bovenaan. Zet het aan.
Apple-account (iPhone, Mac)
- Open Instellingen op je iPhone. Tik bovenaan op je naam.
- Tik op Inloggen en beveiliging. Op een oudere iPhone heet dat Wachtwoord en beveiliging.
- Staat twee-factor-authenticatie op Aan? Dan zit het tweede slot erop.
Microsoft-account (Windows)
- Ga in je browser naar account.microsoft.com en log in. Kies Beveiliging.
- Zoek naar "tweestapsverificatie" en zet het aan.
Gelukt? Dan zegt het scherm dat het tweede slot aan staat. De code laat je maken door een app, zoals bij je e-mail.
Waarom? Je Apple-, Google- of Microsoft-account is net zo belangrijk als je e-mail.
Aan dit account hangen je foto’s, de reservekopie van je toestel en vaak je wachtwoorden. Wie erin komt, kan je toestel op afstand leegmaken.
Zo doe je het, stap voor stap
- Geef je telefoon een pincode van zes cijfers of meerIk heb één avond, stap 5 · 2 minuten
- Zet op die accounts een tweede slot of een passkeyIk heb een weekend, stap 2 · 45 minuten
- Maak je laptop onleesbaar voor een diefIk heb een weekend, stap 7 · 10 minuten
Wachtwoorden
Gebruik voor elk account een ander wachtwoord. Maak het lang: vier gewone woorden achter elkaar.Zo doe je het
Waarom? Elke deur hoort een eigen sleutel te hebben.
Gebruik je overal hetzelfde wachtwoord? Dan past één sleutel op al je deuren. Raakt hij ergens kwijt, dan staat alles open. Lengte telt, rare tekens niet.
Zo doe je het, stap voor stap
- Geef je belangrijkste accounts een nieuw wachtwoordIk heb een weekend, stap 1 · 60 minuten
- Schrijf je herstelcodes op papierIk heb een weekend, stap 4 · 15 minuten
Wachtwoordmanager
Neem een wachtwoordmanager. Dan onthoud je nog maar één wachtwoord: de code van de kluis.Zo doe je het
Waarom? Een kluis onthoudt al je sleutels, zodat jij dat niet hoeft.
Een wachtwoordmanager is een programma dat al je wachtwoorden bewaart. Hij maakt zelf sterke wachtwoorden en vult ze voor je in. Jij onthoudt er nog maar één: je hoofdwachtwoord.
Zo doe je het, stap voor stap
- Installeer een wachtwoordmanagerIk heb één avond, stap 3 · 20 minuten
Passkey: inloggen zonder wachtwoord
Biedt een site of app je een passkey aan? Zeg dan ja.Zo doe je het
Waarom? Een passkey is een tweede slot in één handeling: je toestel plus je vinger, gezicht of pincode.
Een passkey zit in je telefoon of computer en komt daar nooit uit. Je gebruikt hem met je vinger, je gezicht of je pincode. Niemand kan hem afkijken of bij een bedrijf stelen. Op een nagemaakte site werkt hij niet.
Is een passkey ook tweestapsverificatie? Ja. Je toestel is stap één. Je vinger, gezicht of pincode is stap twee. Een code overtypen hoeft niet.
Bestaat er ook een passkey die je vasthoudt? Ja, een klein sleuteltje zoals een YubiKey. Het is het sterkste tweede slot dat er is.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet op die accounts een tweede slot of een passkeyIk heb een weekend, stap 2 · 45 minuten
- Neem een echte sleutel als tweede slotIk wil verder, stap 1
Tweestapsverificatie (2FA)
Zet tweestapsverificatie aan op je e-mail. Laat de code door een app maken, niet per sms.Zo doe je het
Waarom? Twee sloten op je deur zijn beter dan één.
Na je wachtwoord vraagt de site nog een code. Die maakt een app op je telefoon. Steelt iemand je wachtwoord? Dan staat hij nog buiten, want je telefoon heeft hij niet.
Welke soort kies je? Er zijn drie soorten, van zwak naar sterk:
- Een code per sms. Beter dan niets. Maar een telefoonnummer kan gestolen worden.
- Een code uit een app. Kies minstens deze.
- Een passkey. Kies die waar het kan. Op een nepsite werkt hij gewoon niet.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet een tweede slot op je e-mailIk heb één avond, stap 2 · 20 minuten
- Zet op die accounts een tweede slot of een passkeyIk heb een weekend, stap 2 · 45 minuten
- Schrijf je herstelcodes op papierIk heb een weekend, stap 4 · 15 minuten
Browser: Chrome, Safari, Firefox
Kijk welke extensies in je browser zitten. Gooi weg wat je niet kent of niet gebruikt.Zo doe je het
Waarom? Door een raam kijk je naar buiten, maar anderen kijken ook naar binnen.
Terwijl jij kijkt, kijken bedrijven mee. Een extensie is een klein hulpprogramma in je browser. Elke extensie kan ook meekijken. Houd er een paar die je vertrouwt.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet uBlock Origin in je browser en ruim oude extensies opIk heb een weekend, stap 9 · 10 minuten
- Kijk welke apps bij je camera, microfoon en locatie mogenIk heb een weekend, stap 8 · 10 minuten
- Maak in je browser een profiel voor werk en een voor thuisIk wil verder, stap 6
Berichten: e-mail, sms en WhatsApp
Stuur nooit een code door die je krijgt. Ook niet als een bekende erom vraagt.Zo doe je het
Waarom? Iedereen kan iets in je brievenbus stoppen, ook een oplichter.
Op een bericht kan elke naam staan, ook die van je bank. De meeste inbraken beginnen hier.
Vind de truc
Tik aan wat je niet vertrouwt. Er zitten er 3 in.
PostNLsms · 12:41
Uw pakket kan niet worden bezorgd. Er staat nog €1,99 aan verzendkosten open. Betaal binnen 24 uur via postnl-bezorging.com/betalen, anders gaat het pakket terug naar de afzender.
- Een klein bedrag voelt onschuldig. Maar wie op de link betaalt, vult zijn gegevens in op een site die niet van PostNL is. PostNL vraagt nooit per sms of e-mail om te betalen via een betaallink.
- Haast. Volgens PostNL zelf hebben afzenders van nepberichten bijna altijd haast. Een echt pakket ligt morgen ook nog klaar.
- Het adres klopt niet. Echte websites van PostNL eindigen bijna altijd op postnl.nl, niet op iets wat erop lijkt.
Wat je doet. Wacht je een pakket? Open de app van de bezorger of zoek je pakket op via de track & trace die je van de winkel kreeg. Betaal nooit via een link in een sms.
Waarom stuur je nooit een code door? Met die code neemt een oplichter jouw WhatsApp over. Daarna vraagt hij je familie om geld. Zet in WhatsApp verificatie in twee stappen aan: een pincode die alleen jij weet.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet in WhatsApp verificatie in twee stappen aanIk heb een weekend, stap 3 · 5 minuten
- Zet een pincode op je simkaartIk heb een weekend, stap 10 · 5 minuten
- Spreek thuis een geheim woord afIk heb één avond, stap 6 · 5 minuten
- Is dit bericht echt?De inbrekers van nu
- Iemand vraagt me een code door te sturenDe inbrekers van nu
Wifi en router
Staat er nog een wachtwoord uit de fabriek op je router? Verander het.Zo doe je het
Waarom? Alles wat je huis in en uit gaat, loopt door één kastje.
Dat kastje is je router. Het regelt je wifi. Veel routers krijgen jarenlang geen update. Sommige hebben een wachtwoord uit de fabriek dat makkelijk te raden is.
Is een nieuwe router veiliger? Sinds augustus 2025 gelden in de EU strengere eisen voor nieuwe draadloze apparaten. Voor de router die al in je meterkast hangt, verandert dat niets.
Zo doe je het, stap voor stap
- Geef je router een nieuw wachtwoord en werk hem bijIk heb een weekend, stap 6 · 20 minuten
Slimme apparaten: camera, tv, deurbel
Zet slimme apparaten, zoals een camera of tv, op een eigen gastnetwerk.Zo doe je het
Waarom? Elk apparaat met internet is een klein gat in je muur.
Een slimme deurbel, camera of tv wordt zelden bijgewerkt. Geef ze een eigen wifi-netwerk: een gastnetwerk. Kruipt er iemand door het luikje? Dan staat hij in de schuur, niet in je woonkamer.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet je slimme apparaten op een gastnetwerkIk wil verder, stap 3
VPN
Doe eerst de andere plekken. Een VPN is alleen nuttig op wifi van een ander, zoals in een hotel.Zo doe je het
Waarom? Een VPN zorgt dat niemand onderweg kan meekijken. Meer doet hij niet.
Een VPN is een afgesloten gang van je huis naar buiten. Op wifi van een ander ziet dan niemand wat je doet.
Wat doet een VPN niet? Hij houdt geen oplichters en geen virussen tegen.
Even denken
Zo doe je het, stap voor stap
- Gebruik een VPN op de wifi van een anderIk wil verder, stap 4
Back-ups
Maak een reservekopie van je foto’s en bestanden. Bewaar er één los van je computer.Zo doe je het
Waarom? Bewaar een kopie van je spullen op een andere plek.
Een back-up is een reservekopie van je bestanden. Wordt je laptop gestolen, of zet iemand je bestanden op slot? Dan heb je alles nog. Een kopie die aan je computer vastzit, brandt mee.
Zo doe je het, stap voor stap
- Maak twee reservekopieën: op internet en op een losse schijfIk heb een weekend, stap 5 · 60 minuten
Updates
Zet updates op automatisch, op je telefoon en op je computer.Zo doe je het
Waarom? Een update is de timmerman die scheuren dichtmaakt.
In programma’s komen scheurtjes. Een update repareert ze. De meeste inbrekers gebruiken scheuren die allang gerepareerd hadden kunnen zijn.
Zo doe je het, stap voor stap
- Zet updates op automatischIk heb één avond, stap 4 · 10 minuten
Paspoort, BSN en DigiD
Vraagt iemand een kopie van je paspoort? Vraag eerst of het echt moet. Moet het, gebruik dan de KopieID-app.Zo doe je het
Waarom? Wie jouw papieren heeft, kan doen alsof hij jou is.
Je burgerservicenummer (BSN) is het nummer waaraan de overheid jou herkent. Met je naam, je geboortedatum en je BSN kan iemand geld lenen of een abonnement afsluiten. Jij krijgt dan de rekening. Een wachtwoord verander je in een minuut. Je BSN nooit.
Moet je een kopie van je paspoort geven?
- Vraag eerst of het echt moet. Vaak is het nummer van je document genoeg. Je werkgever en je bank mogen een kopie maken. Een hotel of camping in Nederland mag dat niet: die noteert alleen je gegevens. Een verhuurmakelaar mag het meestal ook niet, en een winkel waar je een online bestelling ophaalt evenmin.
- Moet het toch? Gebruik dan de gratis KopieID-app van de overheid. Die streept je BSN en je foto door. Hij zet ook op de kopie voor wie hij is, waarvoor en op welke datum.
- Zonder app kan het ook. Maak je BSN onleesbaar, ook in de rij cijfers onderaan. Schrijf op de kopie dat het een kopie is, voor wie en de datum.
- Geef je paspoort of ID-kaart nooit af als onderpand.
Hoe houd je je DigiD veilig?
- Gebruik de DigiD-app en niet de sms-code. De app hoort bij jouw toestel en heeft een eigen pincode.
- DigiD stuurt je nooit een link om in te loggen of om je account te verlengen. Krijg je zo’n bericht? Dan is het nep.
- Geef je DigiD aan niemand. Ook niet aan familie of iemand die je helpt. Moet iemand anders iets voor je regelen? Daarvoor bestaat DigiD Machtigen.
- Kijk af en toe in Mijn DigiD. Daar zie je wanneer er is ingelogd.
Misbruikt iemand je BSN of paspoort?
Krijg je rekeningen voor iets wat je niet hebt gekocht? Doe aangifte bij de politie. Meld het ook bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude van de overheid.
Zo doe je het, stap voor stap
- Iemand misbruikt je gegevensAls er toch is ingebroken
Is er al ingebroken in een account?
Denk je dat iemand in je e-mail, je bankapp of een ander account zit? Doe dan dit:
- Gaat het om geld? Bel direct je bank. Het noodnummer staat op je pas en in de app.
- Verander het wachtwoord van je e-mail. Doe dat op een apparaat dat je vertrouwt.
- Log overal uit. Bijna elke dienst heeft een knop om uit te loggen op alle apparaten.
De hele lijst staat in Als er toch is ingebroken: het eerste uur. Misbruikt iemand je BSN of paspoort? Lees dan wat je doet bij identiteitsfraude.
Het huis als tekening
Je e-mail is de voordeur, je router het tuinhek. Klik op een plek om erheen te springen. Doe je de huischeck? Dan kleurt het huis mee: rood staat open, groen is dicht.

Kom je een woord tegen dat je niet kent? Het staat in het woordenboek.
Wat blijft er hangen?
Drie vragen over dit hoofdstuk. Geen cijfer, niets wordt opgeslagen: je ziet meteen hoe het zit.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3