Naar de inhoud
digi-fort.

Weergave
Tekstgrootte
Kleuren

Deze keuze blijft op dit apparaat staan.

Opzoeken · Naslag

De storm om het huis

Ongeveer 6 minuten lezen

Deze pagina gaat over aanvallen door andere landen. Wil je weten of een mail of bericht nep is? Kijk dan bij Is dit bericht echt?

Wat moet ik doen?

Drie dingen, één voor één. Meer hoeft niet.

  1. Zet een tweede slot op je e-mail. Een code uit een app, of een passkey. Heb je KPN- of Ziggo-mail? Daar kan dat vaak niet. Geef je mail dan een sterk wachtwoord dat je nergens anders gebruikt. Meer kun je nu niet doen, en dat is genoeg.
  2. Zet de updates van je router aan en geef hem een nieuw wachtwoord. De router is het kastje waar je internet uit komt. Staat KPN of Ziggo erop? Dan werkt dat bedrijf hem meestal zelf bij. Vind je dit lastig? Vraag iemand die je vertrouwt om te helpen.
  3. Leg wat contant geld en een lijstje telefoonnummers op papier klaar. Voor als internet of betalen een dag niet werkt.

Zelf doen

De rest van deze pagina legt uit waarom, in kleine stukjes. Lees wat je wilt. Je mag ook stoppen.

Wat hoef ik níet te doen?

Wat is er aan de hand?

deur opendeur open, raam opendicht, en een muur
Het onweer trekt over de hele straat. Het huis met de deur dicht blijft droog.
Lees hoe het zit

De AIVD is de geheime dienst van Nederland. In april 2026 schreef de dienst dat de dreiging in tachtig jaar nooit zo groot was als nu. Rusland en China hebben eigen hackersgroepen die het hele jaar door bezig zijn. Rusland stelde zich in 2025 “agressiever, brutaler en provocerender” op tegen Europese landen, zei de baas van de AIVD. (bron)

Drie dingen gebeurden vorig jaar in Nederland:

  • Russische hackers vielen de WhatsApp- en Signal-accounts van ambtenaren en militairen aan. Ze deden zich voor als medewerkers van WhatsApp en vroegen mensen om “opnieuw in te loggen”. Dat is precies de babbeltruc uit De inbrekers van nu, maar dan door een staat.
  • Een Russische groep, Laundry Bear, stal de werkgegevens van tienduizenden politiemensen. Namen, e-mailadressen en telefoonnummers.
  • Chinese hackers, Salt Typhoon, braken in bij Nederlandse telecombedrijven. Dat is de meterkast van het hele land.
Serverkasten in een datacentrum, met honderden blauwe netwerkkabels netjes gebundeld naar een verdeelpaneel.
De meterkast van een land: hier komen de verbindingen van duizenden mensen samen. Foto: motleypixel, CC BY 2.0.

Daarnaast lag het Openbaar Ministerie wekenlang plat door een gat in een programma van Citrix dat nog niet gerepareerd was. Een scheur in het dak, precies zoals op de plattegrond.

De NCTV is de dienst die over de veiligheid van Nederland gaat. Die zegt het zo: landen bouwen eigen hackprogramma’s en huren daar ook criminelen en actiegroepen voor in. En met AI kunnen ze dat op grotere schaal doen dan ooit.

Wat zeggen de cijfers?

Nog drie cijfers
  • 80 jaarzo lang bestaat de AIVD, en nooit zag de dienst zoveel dreiging tegelijk als nuAIVD, jaarverslag 2025
  • 4.875cyberaanvallen in één jaar in de EU; bijna 80% kwam van actiegroepen die websites platleggenENISA, 2025
  • 60%van de inbraken begint met een babbeltruc: een nepbericht waar iemand op kliktENISA, 2025

Even denken

De website van je gemeente ligt plat door een aanval. Wat is er dan meestal gestolen?

In april 2025 en rond de NAVO-top in juni lagen websites van gemeenten en provincies plat. Een pro-Russische groep, NoName057(16), zei dat zij het deden, omdat Nederland Oekraïne helpt. Zo’n aanval heet een DDoS.

Wat wil een staat met mijn huis?

zo'n 150 kopieën aan één netwerkGhanastond uit
Zo'n 150 computers hielden elkaar bij als reservekopie. Ze hingen aan hetzelfde netwerk en werden samen gewist. Alleen de computer in Ghana stond uit, en daarmee kon het herstel beginnen.
Lees hoe het zit

Een geheime dienst is niet in jouw vakantiefoto’s geïnteresseerd. Toch raakt het jou, op drie manieren.

1. Je staat in de storm. Ligt je gemeente plat, dan kun je geen paspoort aanvragen. Wordt je telecombedrijf bespioneerd, dan gaat dat om jouw belgegevens. Valt DigiD uit, dan kom je nergens in. Daar kun jij niets aan doen. Je kunt wel zorgen dat je zelf niet stilvalt: noodnummers op papier, een beetje contant geld in huis, een reservekopie op een losse schijf.

2. Je huis kan een schuilplaats zijn. Hackers van staten gebruiken gekaapte routers en slimme apparaten van gewone mensen als dekmantel. Ze vallen van daaruit iemand anders aan, en het spoor loopt naar jouw huis. De Amerikaanse overheid haalde in 2024 zo’n netwerk van honderden gekaapte thuisrouters uit de lucht dat Chinese hackers gebruikten. Het waren bijna allemaal oude routers die geen updates meer kregen. (bron) Een router uit de fabriek, met het oude wachtwoord en zonder updates, is daar een makkelijk onderkomen. Wat je daaraan doet, staat in Onderhoud en opruimen.

3. Je werkt ergens. De aanval op de WhatsApp van ambtenaren ging via hun privételefoon. Werk je bij de overheid, bij Defensie, bij een haven, een ziekenhuis of een bedrijf dat iets maakt wat een ander land wil hebben? Dan is jouw privéhuis de achterdeur van je werk.

Helpen gewone sloten ook tegen een staat?

Het gereedschap van een staat is beter en het geduld is groter. Maar de deuren waardoor ze binnenkomen, zijn dezelfde als in De inbrekers van nu.

Wat ze doen Welke deur Wat het tegenhoudt
“Log opnieuw in bij WhatsApp” De brievenbus Nooit inloggen via een link. Zet een passkey of tweede slot op je accounts: die werkt op een nepsite gewoon niet
Miljoenen wachtwoorden raden De sleutels Een wachtwoordmanager die lange, wilde sleutels maakt
Je router kapen Het tuinhek Nieuw wachtwoord, updates aan, slimme apparaten op een gastnetwerk
Een scheur die niet gerepareerd is Het dak Updates op automatisch
Nu stelen, later openbreken De brandkast Gegevens die lang geheim moeten blijven niet in een gratis dienst zetten; zie De inbrekers van morgen
De gemeente platleggen Niet jouw deur Geduld. En een noodpakket op papier, zodat je niet stilvalt

Wat kan ik daarna nog doen?

Doe eerst de drie dingen bovenaan. Wil je daarna nog meer doen?

Wat blijft er hangen?

Drie vragen over dit hoofdstuk. Geen cijfer, niets wordt opgeslagen: je ziet meteen hoe het zit.

Vraag 1

Wat wil een buitenlandse geheime dienst met jouw huis?

Vraag 2

Van de aanvallen op accounts die Microsoft ziet, is 97 procent gewoon wachtwoorden raden. Wat houdt meer dan 99 procent daarvan tegen?

Vraag 3

Wat heb je níet nodig tegen de dreiging van staten?