Hoofdstuk 0
De huischeck
Ongeveer 2 minuten lezen
Je gaat niet naar het internet. Het internet komt bij jou binnen.
We zeggen: ik ga even naar een site. Alsof je de deur uit loopt. Maar je blijft thuis. Je doet een deur open en laat iets binnen. Elke app is zo’n deur. Elk account ook. Elk apparaat ook. En in dat huis ligt alles wat van jou is: je geld, je foto’s, je berichten, je naam.
De meeste mensen hebben tientallen deuren. Ze weten niet welke op slot zitten. Deze site loopt met je door je huis. In gewone taal, zonder bangmakerij en zonder reclame. Met stappen die je vanavond al kunt zetten.
Hoe weten we dat
Dat “de meeste mensen in een open huis wonen” is geen indruk. Het is geteld. Het Centraal Bureau voor de Statistiek, het bureau dat de officiële cijfers over Nederland bijhoudt, vroeg het in het najaar van 2024 aan ruim 33.000 mensen van 15 jaar en ouder. Deze getallen gaan over de deuren uit de huischeck hieronder.
- 62%gebruikt niet voor elk account een eigen wachtwoord. Wie één sleutel op meer deuren gebruikt, verliest ze allemaal tegelijkCBS, 2024
- 73%heeft niet overal een tweede slot. Bij e-mail alleen is het zelfs driekwart, en boven de 65 bijna negen op de tienCBS, 2024 en Rijksoverheid, 2025
- 42%doet updates niet meteen op alle apparaten. Een update is de timmerman die scheuren dichtmaaktCBS, 2024
- 57%maakt hooguit soms een reservekopie van zijn bestanden. Ruim één op de zeven maakt er nooit eenCBS, 2024
- 51%gaat ervan uit dat een wachtwoord alleen genoeg is. Terwijl bij ruim driekwart van de online criminaliteit een gestolen wachtwoord wordt gebruiktRijksoverheid, 2025
- 17%was in 2025 slachtoffer van online criminaliteit. Dat zijn bijna 2,5 miljoen mensenCBS, Veiligheidsmonitor 2025
Waarom nu
Oplichters gebruiken nu kunstmatige intelligentie. Dat korten we af tot AI. Daarmee schrijven ze berichten zonder fouten. Ze kunnen zelfs een stem namaken. Er is oorlog in Europa, en landen vallen nu ook Nederland aan via internet; daarover gaat De storm om het huis. En er komen nieuwe computers aan: kwantumcomputers. Die kunnen later sloten openen die nu nog veilig zijn. Je hoeft geen expert te worden. Je moet wel weten waar je deuren zitten. Kom je een woord tegen dat je niet kent? Het staat in het woordenboek.
Doe de huischeck
Tien vragen, twee minuten. Elke “nee” is een deur die openstaat.
Voordat je begint: welk cijfer geef je jezelf voor je digitale veiligheid?
Je eerste ingeving is goed genoeg. Aan het eind zie je wat de tien vragen ervan vinden.
1 Heeft je e-mail een eigen wachtwoord, dat je nergens anders gebruikt?
2 Gebruik je een wachtwoordmanager? Dat is een kluis voor al je wachtwoorden.
3 Zit er een tweede slot op je e-mail en je bank? Dat heet tweestapsverificatie: een code uit een app, of een passkey.
4 Werken je telefoon en computer zichzelf bij?
5 Heb je een kopie van je bestanden die los staat van je computer?
6 Heeft je telefoon een pincode van zes cijfers of meer?
7 Heb je het wachtwoord van je wifi-kastje ooit veranderd? Dat kastje heet een router.
8 Kun je nog in je accounts als je telefoon vandaag kwijtraakt?
9 Heb je thuis een geheim woord afgesproken voor noodgevallen?
10 Weet je wie je belt als je bent opgelicht?
Je uitslag
0 keer ja van de 10
— gaf je jezelf— van de 10 deuren dichtNederland geeft zichzelf gemiddeld een 6,9
Je schatte jezelf hoger in dan je deuren
Dat is geen schande, het is het normaalste van Nederland. Bijna iedereen heeft ergens een tweede slot, en bijna niemand overal. Lees waarom dat zo is →
Je kende jezelf goed
Je cijfer en je deuren liggen dicht bij elkaar. Dat is zeldzamer dan je denkt: de meeste mensen schatten zichzelf te hoog in. Ga verder met de deuren die nog openstaan →
Je was strenger voor jezelf dan nodig
Je doet meer dan je dacht. Dat is ook iets waard: wie denkt dat hij niets goed doet, begint er vaak niet meer aan. Kijk wat er nog over is →
Begin bij niveau 1
Begin bij niveau 1 in hoofdstuk 4. Dat kost één avond. Ga ernaartoe →
De basis staat
De basis staat. Ga door naar niveau 2. Ga ernaartoe →
Je huis zit goed op slot
Je huis zit goed op slot. Lees hoofdstuk 3 en help daarna iemand anders. Ga ernaartoe →
Jouw bouwvolgorde
Elke "nee" of "weet ik niet" is een deur die openstaat. Dit zijn de jouwe, in de volgorde waarin je ze het beste dichtdoet. Vink af wat je doet: het telt meteen mee in hoofdstuk 4 en op je fort.
Beantwoord alle vragen voor je uitslag.
Wat blijft er hangen?
Drie vragen over dit hoofdstuk. Geen cijfer, niets wordt opgeslagen: je ziet meteen hoe het zit.
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3