Als er toch is ingebroken

Snel handelen beperkt de schade, en je hoeft je nergens voor te schamen. Dit overkomt ook mensen die er verstand van hebben. Oplichters zijn professionals; slachtoffer worden zegt niets over je intelligentie.

Het eerste uur

Drie veelvoorkomende situaties

Je account is gehackt. Volg de stappen hierboven. Kom je er zelf niet meer in, gebruik dan de herstelprocedure van de dienst en houd je herstelcodes bij de hand. Verander daarna ook het wachtwoord op elke plek waar je hetzelfde gebruikte.

Je bent opgelicht. Bel je bank, doe aangifte en meld het. Wees alert op een tweede poging: oplichters bellen slachtoffers soms terug als “fraudeafdeling” die je geld gaat terughalen.

Je telefoon is kwijt of gestolen. Vergrendel of wis hem op afstand via Zoek mijn iPhone of Vind mijn apparaat van Google. Laat je simkaart blokkeren door je provider. Verander daarna het wachtwoord van je e-mail en je wachtwoordmanager.

Telefoon of laptop kwijt: het stappenplan

Een verloren apparaat is een sleutelbos op straat. Wie hem vindt, heeft nog geen toegang, mits je scherm op slot zit en je snel handelt. Doe dit vanaf een ander apparaat, in deze volgorde:

Trap niet in het tweede bedrog. Na diefstal van een iPhone krijgen slachtoffers soms een sms of mail: “je toestel is gevonden, log hier in”. Dat is phishing om je Apple-account te ontgrendelen zodat de dief het toestel kan doorverkopen. Apple neemt zelf nooit contact met je op om te melden dat je toestel is gevonden. Log alleen in via het adres dat je zelf intypt. Verwijder het toestel ook niet uit Zoek mijn: zolang het eraan gekoppeld is, kan de dief het niet zomaar wissen en doorverkopen.

Wat je vooraf regelt, want achteraf kan het niet meer:

Waar meld je het

Melden helpt ook als je je geld niet terugkrijgt. Elke melding maakt het makkelijker om de volgende poging te stoppen.

Het noodpakket

Stel je voor dat je telefoon vandaag in het water valt. Kom je dan nog in je e-mail, je bank en je wachtwoordmanager? Met een noodpakket wel. Leg op papier, op een veilige plek thuis:

Vertel één persoon die je vertrouwt waar het ligt. Dat is ook belangrijk voor als jou iets overkomt: zonder deze gegevens kunnen nabestaanden nergens bij.

Wie krijgt de sleutels: je digitale nalatenschap

Als jou iets overkomt, staan je naasten voor een huis waar ze niet in kunnen. Foto’s, administratie, abonnementen die doorlopen, een mailbox vol post. Zonder voorbereiding komen ze er vaak niet of pas na maanden in. Dit regel je in een half uur:

• Apple: stel een erfeniscontact in via Instellingen, je naam, Inloggen en beveiliging. Die persoon krijgt een toegangssleutel en kan daarmee, samen met een overlijdensakte, toegang aanvragen. Hij of zij hoeft zelf geen Apple-apparaat te hebben.
• Google: stel Inactiviteitsvoorkeuren in (vroeger heette dat Inactief accountbeheer). Je kiest hoe lang Google wacht als je niet meer inlogt, tot maximaal achttien maanden. Je wijst tot tien mensen aan die dan bericht krijgen, en je kiest welke gegevens zij mogen downloaden. Je kunt ook instellen dat het account daarna wordt verwijderd.
• Microsoft heeft zo’n regeling niet. Daar ben je aangewezen op je noodpakket.
• Facebook en Instagram: wijs een contactpersoon aan voor een herdenkingsaccount, of kies voor verwijderen.
• Je wachtwoordmanager: sommige hebben een noodtoegang voor een vertrouwd persoon. Anders ligt het hoofdwachtwoord in je noodpakket.
• Zeg de telefoon van een overledene niet meteen op. Dat nummer is vaak nodig om met een sms-code nog in accounts te komen.

Vertel één persoon waar het noodpakket ligt en wat erin zit. Meer hoeft die persoon nu niet te weten.

Wat je nu kunt doen

1. Maak je noodpakket vóórdat je het nodig hebt. Dat is een half uur werk, op papier.
2. Zet de nummers die je in paniek nodig hebt in je telefoon én op dat papier: je bank, de politie (0900-8844) en de Fraudehelpdesk.
3. Zorg dat je erin kunt zonder je telefoon: herstelcodes op papier, of een tweede sleutel. Dat is trede 8.